2020-91 Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında 7256 Sayılı Kanun

• GENEL DEĞERLENDİRME

 

Kamuoyunda “Torba Yasa” olarak bilinen “Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında 7256 Sayılı Kanun” 17.11.2020 tarih ve 31307 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanmıştır.

 

7256 Sayılı Kanun’un kapsamı; Kesinleşmiş kamu alacaklarının yapılandırılması, varlık barışı düzenlemesi, istihdama yönelik düzenlemeler, gelir vergisi kanunu, kurumlar vergisi kanunu ve katma değer vergisi kanununa yönelik bazı düzenlemelerdir.

 

7256 Sayılı Kanun’un, bazı alacakların yeniden yapılandırılmasına ilişkin hükümleri, 31 Ağustos 2020 (bu tarih dahil) öncesindeki kesinleşmiş alacaklarla sınırlıdır. Diğer bir ifadeyle, kesinleşmemiş veya dava safhasında bulunan alacaklar (Vergi mahkemesinde dava açılmış ya da dava açma süresi henüz geçmemiş olan ikmalen, re’sen veya idarece yapılmış vergi tarhiyatları ile gümrük vergilerine ilişkin tahakkuklar; temyiz veya itiraz/istinaf süreleri geçmemiş ya da itiraz veya temyiz yoluna başvurulmuş ya da karar düzeltme talep süresi geçmemiş veya bu yola başvurulmuş olan ikmalen, re’sen veya idarece yapılmış vergi tarhiyatları ile gümrük vergilerine ilişkin tahakkuklar; Uzlaşma aşamasında bulunan tarhiyatlar.) kapsam dışı bırakılmıştır.

 

Diğer taraftan, matrah artırımı ve işletme kayıtlarının düzeltilmesi konuları da bu kanun kapsamına dahil edilmemiştir.

 

Plan Bütçe Komisyonu’nun teklifinde yer alan ve kamuoyunda oldukça çok tartışılan, kısmi zamanlı çalışmanın teşvik edilmesine ilişkin 21 inci madde ise verilen önergeyle tekrardan değerlendirilmek amacıyla metinden çıkarılmıştır.

 

Benzer şekilde, kurumlar vergisi oranını 5 puana kadar indirme konusunda Cumhurbaşkanına yetki verilmesine ilişkin öngörülen düzenleme de teklif metninden çıkarılmıştır.

 

Söz konusu Kanun özetle aşağıdaki konularını içermektedir.

 

• Hazine ve Maliye Bakanlığı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu, Belediyeler, İl Özel İdareleri, Büyükşehir Belediyeleri Su ve Kanalizasyon İdareleri ve Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları’ na olan borçlar ile bazı kurumlara olan idari para cezalarının yeniden yapılandırılması,

 

• İstihdama yönelik düzenlemeler,
• Gelir Vergisi Kanunu’na ilişkin düzenlemeler,
• Kurumlar Vergisi Kanunu’na ilişkin düzenlemeler,
• Katma Değer Vergisi Kanunu’na ilişkin düzenlemeler,
• Varlık Barışı düzenlemesi,

 

• BAZI ALACAKLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASI (Madde 1-4)

 

7256 sayılı Kanun’un kesinleşmiş alacaklara ilişkin hükümleri aşağıdaki gibidir.

 

KESİNLEŞMİŞ ALACAK; Kanun’un yayım tarihi itibariyle; İlk derece yargı mercileri nezdinde dava açma süresi geçmiş, itiraz/istinaf veya temyiz süreleri geçmiş, idari para cezalarına ilişkin idari yaptırım kararlarına karşı dava açma süresi geçmiş, uzlaşma hükümlerinden yararlanma süresi geçmiş veya uzlaşılmış alacakları ifade etmektedir.

 

1. Yapılandırma Kapsamı

 

• Vergi Usul Kanunu kapsamına giren vergiler ve vergi cezaları ile bunlara bağlı gecikme faizleri, gecikme zamları gibi fer’i alacaklar,

 

• Gümrük Kanunu ve ilgili diğer kanunlar kapsamında gümrük yükümlülüğü doğan ve Ticaret Bakanlığına bağlı tahsil daireleri tarafından 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre takip edilen gümrük vergileri, idari para cezaları, faizler, gecikme faizleri, gecikme zammı alacakları,

 

• Sigorta primleri ve topluluk sigortası primleri, emeklilik keseneği ve kurum karşılığı, işsizlik sigortası primi, sosyal güvenlik destek primi,

 

• İl özel idarelerinin, 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen asli ve fer’ i amme alacakları,

 

• Belediyelerce tahsil edilen bütün vergiler, vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları,

 

• Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu hükümlerine göre üyelerin oda ve borsalara, esnaf ve sanatkarların üyesi oldukları odalara, TÜRMOB’a, Türkiye İhracatçılar Meclisi ile İhracatçı Birliklerinin ait olan aidat ve diğer bazı alacaklar

 

• Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarının (YİKOB) 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen asli ve fer’ i amme alacakları,

 

• KOSGEB tarafından kullandırılan ve uygunsuzluğu tespit edilmiş destek ödemelerinden kaynaklı olan alacaklar,

 

• Organize sanayi bölgelerine ve sanayi sitesi yapı kooperatiflerine kullandırılan kredilerden kaynaklı alacaklar,

 

• Vakıflar Genel Müdürlüğü ve mazbut vakıfların kira alacakları,

 

• Türk Standartları Enstitüsünün alacakları,

 

 

• İl özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile sermayesinin %50’sinden fazlası bunlara ait şirketlerin mülkiyetinde bulunan taşınmazlar hakkında yaptıkları satış, irtifak hakkı ve kiralama işlemlerinden kaynaklanan kullanım bedelleri ve hasılat payları alacakları,

 

• Kalkınma ajanslarının özel idareler, belediyeler ve sanayi odalarından olan alacakları.

 

1. Yapılandırma Dönemi

 

Yapılandırmaya konu olacak alacaklar esas itibarıyla 31/08/2020 tarihi dikkate alınarak belirlenmiştir.

 

b.1) Hazine ve Maliye Bakanlığı’na Olan Borçlar

 

• 31/08/2020 tarihinden (bu tarih dâhil) önceki dönemlere, beyana dayanan vergilerde bu tarihe kadar verilmesi gereken beyannamelere ilişkin vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları,

 

• 2020 yılına ilişkin olarak 31/08/2020 tarihinden (bu tarih dâhil) önce tahakkuk eden vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları,

 

• 31/08/2020 tarihinden (bu tarih dâhil) önce yapılan tespitlere ilişkin olarak vergi aslına bağlı olmayan vergi cezaları.

 

• Vergilendirme dönemi yıllık olan vergilerde, beyanname verme süresi 31/08/2020 tarihine (bu tarih dâhil) kadar olan vergiler Kanun kapsamındadır. Buna göre, yıllık beyanname ile beyan edilen gelir ve kurumlar vergisinde 2019 yılı ve önceki yıllara ilişkin vergilendirme dönemleri kapsama girmektedir.

 

• Vergilendirme dönemi aylık olan vergilerde, Temmuz/2020 vergilendirme dönemi ve önceki dönemler kapsama girmekte, Ağustos/2020 vergilendirme dönemi ise kapsama girmemektedir.

 

• 2020 yılına ilişkin olarak 31/8/2020 tarihinden (bu tarih dâhil) önce tahakkuk eden motorlu taşıtlar vergisi, yıllık harçlar gibi alacaklar Kanunun kapsamına girmektedir.

 

b.2) Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’na Olan Borçlar

 

• 31/08/2020 tarihinden (bu tarih dâhil) önce 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve ilgili diğer kanunlar kapsamında gümrük yükümlülüğü doğan ve Ticaret Bakanlığına bağlı tahsil daireleri tarafından 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip edilen gümrük vergileri, idari para cezaları, faizler, gecikme faizleri, gecikme zammı alacakları, kapsama dâhildir.

 

b.3) Sosyal Güvenlik Kurumu’na Olan Borçlar

 

• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalılık statülerinden kaynaklanan, 2020 yılı Ağustos ayı ve önceki aylara ilişkin; sigorta primi, emeklilik keseneği ve kurum karşılığı, işsizlik sigortası primi, sosyal güvenlik destek primi ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı alacakları,

 

• 2020 yılı Ağustos ayı ve önceki aylara ilişkin isteğe bağlı sigorta primleri ve topluluk sigortası primi ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı alacakları,

 

• 31/08/2020 tarihine kadar (bu tarih dâhil) bitirilmiş olan özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin yapılan ön değerlendirme, araştırma veya tespit sonucunda bulunan eksik işçilik tutarı üzerinden hesaplanan sigorta primi ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı alacaklar,

 

• 31/08/2020 tarihine kadar (bu tarih dâhil) yapılan tespitlere ilişkin olup ilgili kanunları uyarınca uygulanan idari para cezaları ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı alacakları,

 

• İlgili kanunları gereğince takip edilen 2020 yılı Ağustos ayı ve önceki aylara ilişkin; damga vergisi, özel işlem vergisi ve eğitime katkı payı ile bunlara bağlı gecikme zammı alacakları,

 

• 5510 sayılı Kanun kapsamından çıkarılan iş yerlerine ilişkin olup, iş yerine ait borcun tamamının ödeme süresi 31/12/2017 veya önceki bir tarihe ilişkin olduğu hâlde ödenmemiş sigorta primi, işsizlik sigortası primi, sosyal güvenlik destek primi ve idari para cezası asılları toplamı 100 Türk lirasını aşmayan alacaklar ile tutarına bakılmaksızın bu alacaklara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı gibi fer’ ilerinin ve aslı ödenmiş olan fer’ i alacaklardan tutarı 200 Türk lirasını aşmayan kısmı,

 

• İşverenlerin ve üçüncü şahısların, 5510 sayılı Kanunun 14’üncü, 21’inci, 23’üncü, 39’uncu ve 76’ncı maddeleri, 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun mülga 10’uncu, 26’ncı, 27’nci ve 28’inci maddeleri, 1479 sayılı Kanunun mülga 63’üncü maddesi ve 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun mülga 129’uncu maddesi gereğince iş kazası ve meslek hastalığı, malullük, adi malullük ve ölüm hâlleri ile genel sağlık sigortalısına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere yönelik fiiller nedeniyle ödemekle yükümlü bulundukları her türlü borçları ile bu borçlara kanuni faizler,

 

• Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından fazla veya yersiz olarak ödendiği tespit edilen ve 506 sayılı Kanunun, 1479 sayılı Kanunun, 17/10/1983 tarihli ve 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanununun, 2926 sayılı Kanunun, 5434 sayılı Kanunun mülga hükümleri ve 5510 sayılı Kanunun 96’ncı maddesi gereğince tahsil edilmesi gereken gelir ve aylıklara ilişkin borç asılları ile bu borçlara kanuni faizler.

 

b.4) İl Özel İdarelerine Olan Borçlar

 

• İl özel idarelerinin, 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen ve vadesi 31/8/2020 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş bulunan asli ve fer’ i amme alacakları kapsama dâhildir.

 

b.5) Belediyelere Olan Borçlar

 

• VUK kapsamına giren ve 31/8/2020 tarihinden (bu tarih dâhil) önceki dönemlere, beyana dayanan vergilerde bu tarihe kadar verilmesi gereken beyannamelere ilişkin vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları, 2020 yılına ilişkin olarak 31/8/2020 tarihinden (bu tarih dâhil) önce tahakkuk eden vergi (2020 yılına ilişkin tahakkuk eden emlak vergisi ile iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisinin ikinci taksitleri hariç) ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları, bunların dışında kalan ve 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen ve vadesi 31/8/2020 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş bulunan asli ve fer’ i amme alacakları,

 

• Belediye Gelirleri Kanununun 97’nci maddesine göre tahsili gereken ve vadesi 31/8/2020 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş bulunan ücret alacakları ile bunlara bağlı fer’ i alacakları,

 

• 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamındaki belediyelerin su abonelerinden olan ve vadesi 31/8/2020 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş bulunan su, atık su ve katı atık ücreti alacakları ile bunlara bağlı fer’ i (sözleşmelerde düzenlenen her türlü ceza ve zamlar dâhil) alacakları,

 

• Büyükşehir belediyelerinin, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 11’inci maddesine göre vadesi 31/8/2020 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş bulunan katı atık ücreti alacakları ile bunlara bağlı fer’ i (sözleşmelerde düzenlenen her türlü ceza ve zamlar dâhil) alacakları.

 

b.6) Büyükşehir Belediyeleri Su ve Kanalizasyon İdarelerine Olan Borçlar

 

• 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamındaki büyükşehir belediyeleri su ve kanalizasyon idarelerinin, vadesi 31/8/2020 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş bulunan su ve atık su bedeli alacakları ile bu alacaklara bağlı faiz, gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer’ i (sözleşmelerde düzenlenen her türlü ceza ve zamlar dâhil) alacakları kapsama dâhildir.

 

b.7) Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarına Olan Borçlar

 

• Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarının (YİKOB) vadesi 31/8/2020 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş bulunan ve 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen asli ve fer’ i amme alacakları, kapsama dâhildir.

1. Mücbir Sebep Kapsamında Ertelenen Vergiler ve Primler İle Kapsama Girmeyen Diğer Borçlar

 

• Kanunun yayımı tarihi itibarıyla Vergi Usul Kanununun 15 inci maddesine göre mücbir sebep hâli ilan edilmesi nedeniyle beyanname verme ve ödeme süresi ertelenen vergilerden, ödeme süresinin son günü 2020 yılının Ekim, Kasım ve Aralık ayına tekabül edecek şekilde belirlenenler hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.

 

• Kanunun yayımı tarihi itibarıyla 5510 sayılı Kanunun 91 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre mücbir sebep hâli ilan edilmesi nedeniyle ödeme süresi ertelenen primlerden ödeme süresinin son günü 2020 yılının Ekim, Kasım ve Aralık ayına tekabül edecek şekilde belirlenenler hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.

 

• 5393 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesi, 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun geçici 3’üncü maddesi kapsamında uzlaşılan alacaklar ile 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanunun geçici 2’nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında yapılandırılan alacaklar hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.

 

• 6552 sayılı Kanun, 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun, 7020 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda ve Bir Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun hükümlerine göre bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla taksit ödemeleri devam eden alacaklar ile 6736 sayılı Kanuna göre tahakkuk eden alacaklar hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.

 

1. Kesinleşmiş Alacakların yeniden Yapılandırılmasında Ödenecek ve Silinecek Kamu Alacakları

Bu madde hükmünden yararlanmak isteyen borçluların maddede belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları gerekmektedir.

 

1. Ödeme Usulleri

 

• Hesaplanan tutarların tamamının ilk taksit ödeme süresi içerisinde peşin olarak ödenmesi hâlinde katsayı uygulanmayacak ve fer’i alacaklar (gecikme zammı/faizi) yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarların %90’ının tahsilinden vazgeçilecek; idari para cezalarında %25 indirim yapılacak; yapılandırma sonucu ödenecek alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması hâlinde fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutardan %50 indirim yapılacaktır.

 

• Hesaplanan tutarların tamamının ilk iki taksit ödeme süresi içinde ödenmesi hâlinde katsayı uygulanmayacak ve fer’i alacaklar (gecikme zammı/faizi) yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarlar üzerinden %50 indirim yapılacak; idari para cezalarında %12,5 indirim yapılacak; yapılandırma sonucu ödenecek alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması hâlinde fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutardan %25 indirim yapılacaktır.

 

• Hesaplanan tutarların taksitle ödenmek istenmesi hâlinde, ilgili maddelerde yer alan hükümler saklı kalmak şartıyla borçluların başvuru sırasında altı, dokuz, on iki veya on sekiz eşit taksitte ödeme seçeneklerinden birini tercih etmeleri şarttır. Tercih edilen taksit süresinden daha uzun bir sürede ödeme yapılamaz.

 

• Hesaplanan tutarların taksitle yapılacak ödemelerinde ilgili maddelere göre belirlenen tutar;

 

1) Altı eşit taksit için (1,045)

 

2) Dokuz eşit taksit için (1,083)

 

3) On iki eşit taksit için (1,105)

 

4) On sekiz eşit taksit için (1,15)

 

katsayısı ile çarpılacak ve bulunan tutar, taksit sayısına bölünmek suretiyle ikişer aylık dönemler hâlinde ödenecek taksit tutarı hesaplanacaktır. Bu Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan borçlulara tercih ettikleri taksit süresine uygun ödeme planı verilecektir. Ancak, tercih edilen süreden daha kısa sürede ödeme yapılması hâlinde ödenecek tutar ilgili katsayıya göre düzeltilecektir.

 

İlk iki taksitin süresinde tam ödenmemesi ya da süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen diğer taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde bu Kanun hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedilecektir.

 

1. Yİ-ÜFE Aylık Değişim Oranları

 

Yİ-ÜFE aylık değişim oranları Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği;

 

• 31/12/2004 tarihine kadar toptan eşya fiyatları endeksi (TEFE) aylık değişim oranlarını,

 

• 1/1/2005 tarihinden itibaren üretici fiyatları endeksi (ÜFE) aylık değişim oranlarını,

 

• 1/1/2014 tarihinden itibaren yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) aylık değişim oranlarını,

 

• 1/11/2016 tarihinden itibaren aylık %0,35 oranını (bu Kanunun yayımlandığı ay dâhil),

 

ifade etmektedir.

 

1. Başvuru ve İlk Taksit Ödemeleri

 

Kanun hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların;

 

• 31/12/2020 tarihine kadar (bu tarih dâhil) ilgili idareye başvuruda bulunmaları,

 

• Hazine ve Maliye Bakanlığına, Ticaret Bakanlığına, il özel idarelerine, belediyelere ve YİKOB’ lara bağlı tahsil dairelerine ödenecek tutarların ilk taksitini 31/1/2021 tarihine kadar (bu tarih dâhil), Sosyal Güvenlik Kurumuna bağlı tahsil dairelerine ödenecek tutarların ise ilk taksiti 28/2/2021 tarihine kadar (bu tarih dâhil), diğer taksitlerini ise bu tarihleri takip eden ikişer aylık dönemler hâlinde azami onsekiz eşit taksitte ödemeleri gerekmektedir.

 

Ayrıca dava hakkından vazgeçmek için 31/12/2020 tarihine kadar başvuru yapılması gerekmektedir.

 

• İSTİHDAMA YÖNELİK DÜZENLEMELER

 

1. İşsizlik Ödeneğinden Yararlandırılan Kişilerin İstihdama Daha Hızlı Dönüşlerinin Teşvik Edilmesi (Madde 5)

 

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’na eklenen, ek 7’nci madde ile işsizlik ödeneğinden yararlandırılan kişilerin istihdama daha hızlı dönüşlerinin teşvik edilmesi amacıyla bu kişilerin, işten ayrılmalarını takip eden 90 gün içerisinde işe girmeleri ve bu iş yerinde 12 ay süreyle kesintisiz çalışmaları halinde uzun vadeli sigorta primlerinin tamamının İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanması düzenlenmektedir.

 

1. Genç, Kadın ve Mesleki Belge Sahibi Olanların İstihdamına Yönelik Teşvik Uygulamasında Sürenin Uzatılması (Madde 6)

 

4447 sayılı Kanunun geçici 10’uncu maddesinin on ikinci fıkrasında yapılan değişiklik ile 31/12/2020 tarihinde süresi dolan, genç, kadın ve mesleki belge sahibi olanların istihdamına yönelik teşvik uygulaması süresinin 31/12/2023 tarihine kadar uzatılabilmesine yönelik Cumhurbaşkanına yetki verilmiştir.

 

1. İlave İstihdam Teşvikinde Sürenin Uzatılması (Madde 7)

 

4447 sayılı Kanunun geçici 19’uncu maddesine eklenen fıkra ile 01/01/2018 ila 31/12/2020 tarihleri arasında özel sektör işverenlerince bir önceki yıl ortalamasına ilave istihdam edilen kişiler için 12 ay, bu kişinin kadın, genç veya engelli olması durumunda 18 ay süreyle prim teşviki verilmesine ilişkin sürenin 31/12/2023 tarihine kadar uzatılabilmesine yönelik Cumhurbaşkanına yetki verilmiştir.

 

1. Esnaf Ahilik Sandığı Uygulamasının Yürürlük Tarihinin Ertelenmesi (Madde 9)

 

4447 sayılı Kanunun geçici 22’nci maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişiklik ile Esnaf Ahilik Sandığı uygulamasının yürürlük tarihi 31/12/2023’e ertelenmiştir.

 

1. Kısa Çalışma Ödeneği Süresinin Uzatılmasına İlişkin Cumhurbaşkanı’na Yetki Verilmesi (Madde 10)

 

4447 sayılı Kanunun geçici 23’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yapılan değişiklik ile kısa çalışma ödeneği süresinin 30/6/2021 tarihine kadar uzatılmasına yönelik Cumhurbaşkanına yetki verilmiştir.

 

1. Normalleşme Desteğinden Yararlanma Süresinin Uzatılması (Madde 11)

 

4447 sayılı Kanunun geçici 26’ncı maddesinin dokuzuncu fıkrasında yapılan değişiklik ile 1/7/2020 tarihinden önce kısa çalışma başvurusunda bulunmuş olan özel sektör işyerlerinde, kısa çalışmanın sona ermesi ve haftalık normal çalışma sürelerine dönülmesi durumunda İşsizlik Sigortası Kanununun geçici 26’ncı madde uyarınca sağlanan normalleşme desteğinin uygulama süresinin 30/6/2021 tarihine kadar uzatılabilmesine ilişkin Cumhurbaşkanına yetki verilmiştir.

 

1. İş veya Hizmet Sözleşmesi 01/01/2019-17/4/2020 Döneminde Sona Erenlerin Aynı İşverenler Tarafından Fiilen Çalıştırılmaları Halinde Destek Uygulaması (Madde 12)

 

4447 sayılı Kanuna eklenen geçici 27’nci madde ile işsiz halde bulunan kişilerin yeniden istihdamı ile Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmeksizin çalışan kişilerin de istihdam edilebilmesi için; iş veya hizmet sözleşmesi 01/01/2019-17/4/2020 döneminde sona erenler ile Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmeksizin çalışanların en son çalıştıkları işyerlerine başvurmaları ve bu işverenler tarafından fiilen çalıştırılmaları halinde;

 

• Bu sigortalılar için işverenlere her ay bu işverenlerin Sosyal Güvenlik Kurumuna ödeyecekleri tüm primlerden mahsup edilmek suretiyle günlük 44,15 destek verilmesi,

 

• Başvuruda bulananlardan işveren tarafından işe alınıp ücretsiz izne ayrılanlar için ise günlük 39,24 TL nakdi ücret desteği verilmesi,

 

• Ayrıca bu kapsamda olup başvurusunun kabul edilmediğini bildirenler için de maddede sayılan şartlar dahilinde hane başına günlük 34,34 TL destek verilmesi düzenlenmiştir.

 

1. 2019/Ocak-2020/Nisan Döneminde En Az Sigortalı Bildirimi Yapılan Aydaki/Dönemdeki Sigortalı Sayısına İlave Olarak İstihdam Edilecek Her Bir Sigortalı İçin Destek Uygulaması (Madde 13)

 

4447 sayılı Kanuna eklenen geçici 28’nci madde ile işverenler tarafından 2019/Ocak-2020/Nisan döneminde en az sigortalı bildirimi yapılan aydaki/dönemdeki sigortalı sayısına ilave olarak istihdam edilecek her bir sigortalı için her ay bu işverenlerin Sosyal Güvenlik Kurumuna ödeyecekleri tüm primlerden mahsup edilmek suretiyle destek sağlanması düzenlenmektedir.

 

Bu destek kapsamında, işe alındığı tarihten itibaren fiilen çalıştırılacak sigortalılar için günlük 44,15 TL; ilave olarak işe alınacaklardan işveren tarafından ücretsiz izne ayrılacak olanlara ise günlük 39,24 TL nakdi ücret desteği verilmesi düzenlenmektedir.

 

• VERGİ KANUNLARINDA YAPILAN DÜZENLEMELER

 

1. Halka Arz Edilen Kurumlarda Kurumlar Vergisi İndirimi (Madde 35)

 

Payları Borsa İstanbul Pay Piyasasında ilk defa işlem görmek üzere en az %20 oranında halka arz edilen kurumların (bankalar, finansal kiralama şirketleri, faktoring şirketleri, finansman şirketleri, ödeme ve elektronik para kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri, varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası kurumları ile sigorta ve reasürans şirketleri ve emeklilik şirketleri hariç) paylarının ilk defa halka arz edildiği hesap döneminden başlamak üzere beş hesap dönemine ait kurum kazançlarına kurumlar vergisi oranı 2 puan indirimli olarak uygulanacaktır.

 

İndirimden yararlanılan hesap döneminden itibaren beş hesap dönemi içinde pay oranına ilişkin bu fıkrada belirlenen şartın kaybedilmesi hâlinde, indirimli vergi oranı uygulaması nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faizi ile birlikte tahsil edilecektir.

1. Sermaye Şirketlerinin Kendi Hisselerini İktisap Etmeleri (Madde 17)

 

Tam mükellef sermaye şirketlerinin kendi hisse senetlerini veya ortaklık paylarını iktisap etmeleri durumunda;

 

• Sermaye azaltımı yoluyla itfa etmeleri hâlinde iktisap bedeli ile hisse senetlerinin veya ortaklık paylarının itibari değeri arasındaki fark tutarın sermaye azaltımına ilişkin kararın ticaret sicilinde tescil edildiği tarih,

 

• İktisap bedelinin altında bir bedel karşılığında elden çıkarmaları hâlinde iktisap bedeli ile elden çıkarma bedeli arasındaki fark tutarın elden çıkarma tarihi,

 

• İktisap ettikleri tarihten itibaren iki tam yıl içerisinde, sermaye azaltımı yoluyla itfa etmemeleri veya elden çıkarmamaları hâlinde, iktisap bedeli ile hisse senetlerinin veya ortaklık paylarının itibari değeri arasındaki fark tutarın iktisap tarihinden itibaren iki tam yıllık sürenin son günü,

 

itibarıyla dağıtılmış kâr payı sayılacak ve bu tutarlar üzerinden %15 oranında vergi tevkifatı yapılacaktır.

 

1. Tam Mükellef Gerçek Kişilerin Yapmış Oldukları ihracatlara Sağlanan Teşvik (Madde 16)

 

Tam mükellef gerçek kişilerin mal ihracından elde ettikleri kazançlarının %50’sinin beyannamede bildirilen gelirlerden indirilmesine imkân tanınmaktadır.

 

Bu indirimden yararlanılabilmesi için bu kapsamda sayılan;

 

• İhracattan kaynaklanan hasılatları toplamı yıllık 400.000 Türk lirasına kadar olanların, ilgili yılda kendilerinin sigortalı olması,

 

• İhracattan kaynaklanan hasılatları toplamı yıllık 800.000 Türk lirasına kadar olanların, ilgili yılda kendilerinin sigortalı olması ve en az ortalama bir tam zamanlı ya da eş değer kısmi zamanlı işçi çalıştırması,

 

• İhracattan kaynaklanan hasılatları toplamı yıllık 1.600.000 Türk lirasına kadar olanların, ilgili yılda kendilerinin sigortalı olması ve en az ortalama iki tam zamanlı ya da eş değer kısmi zamanlı işçi çalıştırması,

 

• İhracattan kaynaklanan hasılatları toplamı yıllık 2.400.000 Türk lirasına kadar olanların, ilgili yılda kendilerinin sigortalı olması ve en az ortalama üç tam zamanlı ya da eş değer kısmi zamanlı işçi çalıştırması gerekmektedir.

 

1. KDV Kanunu’nun Geçici 17’nci Maddesinde Yer Alan Uygulamanın Süre Uzatımı (Madde 23)

 

Dahilde işleme rejimi kapsamında ithal ürünlerin vergisiz temini nedeniyle, bu alanda yerli üreticiler aleyhine rekabet eşitsizliği oluşmasını önlemek üzere, dahilde işleme izin belgesine sahip mükelleflerin yurt içinden temin edecekleri maddelerde 3065 sayılı Kanunun 11/1-c maddesinde düzenlenen tecil- terkin uygulaması kapsamında işlem yapılabilmesine ilişkin düzenleme 31.12.2025 tarihine kadar uzatılmıştır.

1. Üzerinde Turizm Tesisleri Yapılmak Üzere Adlarına Kamu Arazisi Tahsis Edilen Kültür ve Turizm Bakanlığından Belgeli Yatırımcıların Ödemelerine 1 Yıl Erteleme (Madde 29)

 

4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’a eklenen geçici 26 ncı madde ile üzerinde turizm tesisleri yapılmak üzere adlarına kamu arazisi tahsis edilen Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli yatırımcılar ve işletmecilerden; irtifak hakkı tesis edilip edilmediğine veya kullanma izni verilip verilmediğine bakılmaksızın 1/7/2020 tarihi ile 31/12/2020 tarihi arasındaki dönemde , 4706 sayılı Kanun’un geçici 25 inci maddesi kapsamında ertelenen bedeller de dâhil, tahsil edilmesi gereken kira, kesin izin, kesin tahsis, irtifak hakkı, kullanma izni, yararlanma, ilave yararlanma bedelleri ve hasılat payları ile Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli turizm tesislerinin yatırımcıları ve işletmecilerinden bu faaliyetleri dolayısıyla Hazine taşınmazlarını izinsiz kullanımlarından dolayı aynı dönemde tahsil edilmesi gereken ecrimisillerin ödeme süreleri, başvuru şartı aranmaksızın bir yıl ertelenmesi ve bu alacaklar ertelenen süre sonuna kadar herhangi bir zam veya faiz uygulanmadan tahsil edilmesi düzenlenmektedir.

 

1. Konaklama Vergisinin Ertelenmesi (Madde 42)

 

7194 sayılı Dijital Hizmet Vergisi ile Bazı Kanunlarda ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 52’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yapılan değişiklik ile konaklama vergisinin yürürlük tarihi “1/1/2021”den “1/1/2022” tarihine ertelenmiştir.

 

• VARLIK BARIŞI DÜZENLEMESİ (Madde 21)

 

Gelir Vergisi Kanunu’na eklenen geçici 93’üncü madde kapsamında yeni bir varlık barışı düzenlemesi getirilmiştir.

 

1. Kapsama Giren Varlıklar

 

• Yurt dışında bulunan; para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları,

 

• Gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sahip olunan ve Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan; para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile taşınmazlar kapsama girmektedir.

 

1. Bildirim Zamanı

 

• Yurt dışında bulunan söz konusu varlıkları 30/6/2021 tarihine kadar Türkiye’deki banka veya aracı kuruma bildiren gerçek ve tüzel kişiler, söz konusu varlıkları serbestçe tasarruf edebileceklerdir.

 

• Türkiye’de bulunan varlıklar, 30/6/2021 tarihine kadar vergi dairelerine bildirilecektir.

 

1. Vergi Hususu

 

Düzenleme kapsamında, hem Türkiye’deki varlıklar hem de yurt dışındaki varlıklar için herhangi bir vergi ödemesi bulunmamaktadır.

 

1. Yurt Dışında Bulunan Varlıkların Türkiye’ye Getirilmesi

 

Bu düzenlemeden faydalanılabilmesi için bildirilen varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 3 ay içinde Türkiye’ye getirilmesi veya Türkiye’deki banka ya da aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmesi şarttır.

 

1. Türkiye’ye Getirilme Şartı Aranmayan Haller

 

Yurt dışında bulunan varlıklar, yurt dışında bulunan banka veya finansal kurumlardan kullanılan ve bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan kredilerin en geç 30/6/2021 tarihine kadar kapatılmasında kullanılabilecektir. Bu takdirde, defter kayıtlarından düşülmesi kaydıyla, borcun ödenmesinde kullanılan varlıklar için Türkiye’ye getirilme şartı aranmaksızın bu madde hükümlerinden yararlanılacaktır.

 

1. Sermaye Avanslarının Yürürlük Öncesinde Türkiye’ye Getirilmek Suretiyle Karşılanmış Olması Durumu

 

Bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan sermaye avanslarının, yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce Türkiye’ye getirilmek suretiyle karşılanmış olması hâlinde, söz konusu avansların defter kayıtlarından düşülmesi kaydıyla bu madde hükümlerinden yararlanılabilecektir.

 

1. Bildirilen Söz Konusu Varlıkların Elden Çıkarılması

 

213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca defter tutan mükellefler, bu madde kapsamında Türkiye’ye getirilen varlıklarını, dönem kazancının tespitinde dikkate almaksızın işletmelerine dâhil edebilecekleri gibi aynı varlıkları vergiye tabi kazancın ve kurumlar için dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate almaksızın işletmelerinden çekebileceklerdir.

 

Türkiye’de bulunan varlıklar, 30/6/2021 tarihine kadar, dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaksızın kanuni defterlere kaydedilebilecektir. Bu takdirde, söz konusu varlıklar vergiye tabi kazancın ve kurumlar için dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate alınmaksızın işletmeden çekilebilecektir.

 

1. Taşınmazların Ayni Sermaye Olarak Konulmak Suretiyle İşletme Kayıtlarına Alınması

 

Düzenleme kapsamında bildirilen taşınmazların ayni sermaye olarak konulmak suretiyle işletme kayıtlarına alınması hâlinde, sermaye artırım kararının bildirim tarihi itibarıyla alınmış olması ve söz konusu kararın bildirim tarihini izleyen onuncu ayın sonuna kadar ticaret siciline tescil edilmesi kaydıyla, bu madde hükümlerinden faydalanılabilecektir.

 

1. Gider ve İndirim Durumu

 

Türkiye’ye getirilen veya kanuni defterlere kaydedilen varlıkların elden çıkarılmasından doğan zararlar, gelir veya kurumlar vergisi uygulaması bakımından gider veya indirim olarak kabul edilmeyecektir.

 

1. Bildirilen Varlıklar Nedeniyle Hiçbir Suretle Vergi İncelemesi ve Vergi Tarhiyatı Yapılmayacağı Hususu

 

Bu düzenleme kapsamında bildirilen varlıklar nedeniyle hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmayacaktır.

 

• SÜRELERE İLİŞKİN ÖZET TABLO

Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında 7256 Sayılı Kanun’a ulaşmak için tıklayınız.

 

Saygılarımızla

Birikim Yeminli Mali Müşavirlik ve Bağımsız Denetim AŞ