Kamuoyunda “Torba Yasa” olarak bilinen “Dijital Hizmet Vergisi İle Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında 7194 Sayılı Kanun” 07.12.2019 tarih ve 30971 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanmıştır.
Kanunda yer alan ve tarafımızca önemli görülen hususlar aşağıda açıklanmıştır.
1) DİJİTAL HİZMET VERGİSİ DÜZENLEMESİ
Kanunun 1 – 7 nci maddeleri kapsamında; Türkiye’de dijital ortamda sunulan her türlü reklam hizmetleri, içerik satışları (oyun, müzik, video, uygulama içi satışlar vb.) sosyal medya sitelerinde verilen ücretli hizmetler, mal ve hizmet satışında aracılık yapan “web” sitelerinde sunulan aracılık hizmetlerinden elde edilen hasılat üzerinden vergi alınmasını temin etmek amacıyla “dijital hizmet vergisi” adıyla yeni bir vergi ihdas edilmiştir.
Söz konusu düzenleme ile kapsama giren dijital hizmet sağlayıcılarına elde ettikleri hasılat üzerinden % 7,5 oranında “dijital hizmet vergisi (DHV)” uygulanacaktır.
DHV mükellefi, dijital hizmet sağlayıcılarıdır. Dijital hizmet sağlayıcılarının, tam ya da dar mükellef olmasının veya dar mükellefiyet durumunda söz konusu faaliyetleri Türkiye’de bulunan işyeri veya daimi temsilcileri vasıtasıyla gerçekleştirip gerçekleştirmemesinin mükellefiyet açısından bir etkisi olmayacaktır.
Türkiye’de bu hizmetlere ilişkin elde edilen hasılatı 20 milyon Türk lirasından veya dünya genelinde elde edilen hasılatı 750 milyon Avrodan az olanlar dijital hizmet vergisinden muaftır. Mükellefin, finansal muhasebe açısından konsolide bir grubun üyesi olması hâlinde, bu hadlerin uygulanmasında grubun verginin konusuna giren hizmetlere ilişkin elde ettiği toplam hasılat dikkate alınacaktır. (Yürürlük Tarihi: 01.03.2020)
2) GELİR VERGİSİ KANUNUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER
Gelir Vergisi Tarifesinin Değiştirilmesi
Kanunun 17 nci maddesi ile gelir vergisi tarifesine %40 oranında yeni bir dilim eklenmiş olup, detayı aşağıdaki gibidir.
| ESKİ TARİFE | YENİ TARİFE | |||
| 18.000 TL’ye kadar | %15 | 18.000 TL’ye kadar | %15 | |
| 40.000 TL’nin 18.000 TL’si için 2.700 TL, fazlası | %20 | 40.000 TL’nin 18.000 TL’si için 2.700 TL, fazlası | %20 | |
| 98.000 TL’nin 40.000 TL’si için 7.100 TL, (ücret gelirlerinde 148.000 TL’nin 40.000 TL’si için 7.100 TL), fazlası | %27 | 98.000 TL’nin 40.000 TL’si için 7.100 TL, (ücret gelirlerinde 148.000 TL’nin 40.000 TL’si için 7.100 TL), fazlası | %27 | |
| 98.000 TL’den fazlasının 98.000 TL’si için 22.760 TL, (ücret gelirlerinde 148.000 TL’den fazlasının 148.000 TL’si için 36.260 TL), fazlası | %35 | 500.000 TL’nin 98.000 TL’si için 22.760 TL, (ücret gelirlerinde 500.000 TL’nin 148.000 TL’si için 36.260 TL), fazlası | %35 | |
| 500.000 TL’den fazlasının 500.000 TL’si için 163.460 TL (ücret gelirlerinde 500.000 TL’den fazlasının 500.000 TL’si için 159.460 TL), fazlası | %40 | |||
- 2019 yılında elde edilen ücret gelirlerine değişiklik öncesi tarife, diğer gelirlere ise değişiklik sonrası tarife uygulanacaktır.
- Gelir Vergisi Tarifesinin 4 üncü Gelir Diliminde Yer Alan Tutarın (500.000 TL) Üzerinde Ücret Elde Edenlerin Beyanname Vermesi
Kanunun 15 inci maddesi ile gelir vergisi tarifesinin 4 üncü gelir diliminde yer alan tutarın (500 Bin TL) üzerinde ücret elde edenlerin beyanname vermesine imkan sağlanmıştır.
Buna göre;
- Tek işverenden alınan tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücret gelirleri toplamının 103 üncü maddede yazılı tarifenin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı (500.000 TL) aşması halinde bu gelirler beyan edilecektir.
- Birden fazla işverenden tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücret geliri elde eden mükelleflerin, birden sonraki işverenden aldıkları ücret gelirleri toplamı, 103 üncü maddede yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı (2019 yılı için 40.000 TL) aşması halinde bu gelirler önceden olduğu gibi beyan edilecektir.
- Birden fazla işverenden tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücret geliri elde eden mükelleflerin, birden sonraki işverenden aldıkları ücret gelirleri toplamının, 103 üncü maddede yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı (2019 yılı için 40.000 TL) aşmaması; ancak, bu ücreti ile ilk işverenden alınan ücret geliri toplamının 103 üncü maddede yazılı tarifenin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı (500.000 TL) aşması halinde de bu gelirler beyan edilecektir.
(Yürürlük tarihi: 1/1/2020 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere 7.12.2019.)
- Çalışanlara Sağlanan Ulaşım Giderlerine İlişkin İstisna Uygulaması
Bilindiği gibi, hizmet erbabının toplu olarak işyerlerine gidip gelmelerini sağlamak amacıyla işverenler tarafından yapılan taşıma giderleri gelir vergisinden istisnadır. Buna mukabil Gelir İdaresi Başkanlığı, şirket personeline yapılan nakdi ödemeler ile akbil ödemelerini bu kapsamda görmemekte ve sağlanan menfaatleri ücretin bir unsuru olarak değerlendirmekteydi.
Kanunun 11 inci maddesinde yapılan düzenleme ile; İşverenler tarafından taşıma hizmeti verilmeyen durumlarda da, bir günlük ulaşım bedelinin 10 TL’yi aşmaması ve buna ilişkin ödemenin toplu taşıma kartı, bileti veya bu amaçla kullanılan ödeme araçlarının temini şeklinde yapılması halinde çalışanlara sağlanan söz konusu menfaat gelir vergisinden istisna tutulmuştur.
Ancak, ödemenin 10 TL’yi aşması durumunda aşan kısım vergilendirilecektir. Hizmet erbabına ulaşım bedelinin nakden yapılması durumunda da yapılan ödemeler ücret olarak değerlendirilecek ve vergilendirilecektir. (Yürürlük Tarihi: 01.01.2020)
- Binek Otomobillerin Giderlerine Kısıtlama Getirilmesine İlişkin Düzenleme
Kanunun 13 ve 14 üncü maddeleri kapsamında; İşletmelerin kiraladıkları veya iktisap ettikleri binek otomobillere ait giderlerin vergi matrahından indiriminde kısıtlamalara gidilmiştir.
Buna göre;
- Kiralama yoluyla edinilen binek otomobillerin her birine ilişkin aylık kira bedelinin 5.500 TL’ye kadarlık kısmının,
- Binek otomobillerinin iktisabına ilişkin özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi toplamının en fazla 115.000 TL’ye kadarlık kısmının,
- Binek otomobillere ilişkin giderlerin en fazla % 70’inin,
- Özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi hariç ilk iktisap bedeli 135.000 TL’yi, söz konusu vergilerin maliyet bedeline eklendiği veya binek otomobilin ikinci el olarak iktisap edildiği hallerde, amortismana tabi tutarı 250.000 TL’yi aşan binek otomobillerinin her birine ilişkin ayrılan amortismanın en fazla bu tutarlara isabet eden kısmının,
ticari kazancın tespitinde gider olarak dikkate alınabilmesi yönünde düzenleme yapılmıştır.
Bu durumda, yukarıda yer alan tutarları aşan kısımların KKEG olarak dikkate alınması gerekecektir.
(Yürürlük tarihi: 13 ve 14 üncü maddeleri 1/1/2020 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemi gelir ve kazançlarına uygulanmak üzere 7/12/2019)
- Vergiye Uyumlu Mükelleflere Sağlanan Vergi İndirimi Uygulamasından Yararlanma Şartlarının Yumuşatılmasına Yönelik Yapılan Düzenleme
Bilindiği üzere, vergiye uyumlu mükelleflere sağlanan vergi indiriminden faydalanabilmek için gerekli şartlardan biri, Maliye Bakanlığına bağlı vergi dairelerine verilmesi gereken tüm vergi beyannamelerinin süresinde verilmesi ve bu beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerin süresinde ödenmesiydi.
Kanunun 18 inci maddesinde yapılan düzenleme ile;
- Vergi beyannameleri ibaresi; yıllık gelir vergisi ve kurumlar vergisi beyannameleri, geçici vergi beyannameleri, muhtasar, muhtasar ve prim hizmet beyannameleri ile KDV ve ÖTV beyannameleri ile sınırlandırılmıştır.
Dolayısıyla damga vergisi, veraset ve intikal vergisi gibi vergiler bu kapsamdan çıkarılmıştır.
- Bu beyannameler üzerine tahakkuk eden ve ödenmesi gereken vergilere ilişkin süre gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinin verilme sürelerine çekilmiştir.
Örneğin, 2019 yılı içerisinde bir vergi beyannamesini kanuni süresinde vermiş, ancak ödemesini süresinde yapmamış bir mükellef, indirimin hesaplanacağı 2019 yılı kurumlar vergisi beyannamesini vermeden önce söz konusu vergiyi ve gecikme zammını ödemiş olması kaydıyla, beyannameyi verdiği gün itibarıyla indirim hakkından yararlanabilecektir.
- Mahsuben yapılan ödemelerde, daha sonra yapılan tespitler üzerine mahsuben ödenmek istenen tutarın %10’una kadar yapılan eksik ödemeler indirimden faydalanılmasına engel teşkil etmeyecektir.
(Yürürlük tarihi: 1/1/2020 tarihinden itibaren verilmesi gereken yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinde uygulanmak üzere 7/12/2019)
- Hakemlere Ödenen Ücretlerde İstisnanın Kaldırılması
Kanunun 12 nci maddesinde yapılan düzenleme ile spor yarışmalarını yöneten hakemlere ödenen ücretlere uygulanan gelir vergisi istisnası kaldırılmıştır.
Diğer taraftan, amatör spor yarışmalarını yöneten hakemlere ödenen ücretlere (basketbol ve voleybol spor dallarının en üst liglerinde görev alanlar hariç) istisna uygulanacaktır. (Yürürlük Tarihi: 01.01.2020)
3) GİDER VERGİLERİ KANUNUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER
- Kambiyo İşlemlerinde BSMV Oranının Artırılması
Kanunun 8 inci maddesi kapsamında; Kambiyo işlemlerinde banka ve sigorta muameleleri vergisi (BSMV) oranı binde 1’den binde 2’ye çıkartılmış, ayrıca bu oranı 10 katına kadar artırma konusunda Cumhurbaşkanına yetki verilmiştir. (Yürürlük Tarihi: 07.12.2019)
- Konaklama Vergisi Düzenlemesi
Kanunun 9 uncu maddesi ile “konaklama vergisi” adıyla yeni bir vergi ihdas edilmiştir.
Bu kapsamda; Otel, motel, tatil köyü, pansiyon, apart otel, misafirhane, kamping, dağ evi, yayla evi gibi konaklama tesislerinde verilen geceleme hizmeti ile bu hizmetle birlikte satılmak suretiyle konaklama tesisi bünyesinde sunulan diğer tüm hizmetler (yeme, içme, aktivite, eğlence hizmetleri ve havuz, spor, termal ve benzeri alanların kullanımı gibi) konaklama vergisine tabi olacaktır. Geceleme hizmetinin; sağlıklı yaşam tesisleri, eğlence merkezleri gibi tesislerin bünyesinde sunulması, vergilendirmeye etki etmeyecektir.
Konaklama vergisi, verilen geceleme hizmeti bedeli üzerinden; 31/12/2020 tarihine kadar %1, bu tarihten sonra ise %2 oranında hesaplanacaktır.
Konaklama vergisi, konaklama tesislerince düzenlenen fatura ve benzeri belgelerde ayrıca gösterilecektir. Bu vergiden herhangi bir ad altında indirim yapılamayacaktır. Bu vergi, KDV matrahına dahil edilmeyecektir.
Konaklama vergisinde vergilendirme dönemi, faaliyet gösterilen takvim yılının birer aylık dönemleridir. Her bir vergilendirme dönemine ait konaklama vergisi, vergilendirme dönemini takip eden ayın 26’ncı günü akşamına kadar KDV yönünden bağlı olunan vergi dairesine (KDV mükellefiyeti bulunmayanlarca tesisin bulunduğu yer vergi dairesine) beyan edilecek ve aynı süre içinde ödenecektir. (Yürürlük Tarihi: 01.04.2020)
4) EMLAK VERGİSİ KANUNUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER
- Değerli Konut Vergisi
Kanunun 30- 37 nci maddeleri kapsamında; “değerli konut vergisi” adıyla yeni bir vergi ihdas edilmiştir.
Türkiye sınırları içinde bulunan mesken nitelikli taşınmazlardan bina vergi değeri veya Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce belirlenen değeri 5.000.000 Türk lirası ve üzerinde olanlar değerli konut vergisine tabidir.
Değerli konut vergisine tabi mesken nitelikli taşınmazlardan değeri;
5.000.000 TL ile 7.500.000 TL arasında olanlar (Binde 3)
7.500.001 TL ile 10.000.000 TL arasında olanlar (Binde 6)
10.000.001 TL’yi aşanlar (Binde 10) oranında vergilendirilecektir.
Her yıl hesaplanacak olan vergi, ilgili yılın Şubat ve Ağustos aylarının sonuna kadar ödenecektir. (Yürürlük Tarihi: 07.12.2019)
7194 Sayılı Kanun’a ulaşmak için tıklayınız.
Saygılarımızla
Birikim Yeminli Mali Müşavirlik ve Bağımsız Denetim AŞ